Diseases and Illnesses – Từ vựng, câu tiếng Anh về bệnh tật

Khi bị ốm hoặc cần đi khám bệnh ở môi trường nước ngoài, biết cách mô tả chính xác triệu chứng và tên bệnh bằng tiếng Anh là một kỹ năng không thể thiếu. Từ những cơn cảm lạnh thông thường đến các bệnh mãn tính nghiêm trọng — mỗi loại bệnh đều có tên gọi và cách diễn đạt riêng mà người học tiếng Anh cần nắm vững.

Một lưu ý thú vị về cách dùng từ: trong tiếng Anh, ‘pain’ (đau dữ dội, cấp tính) và ‘ache’ (đau âm ỉ, kéo dài) là hai từ khác nhau và dùng trong những ngữ cảnh khác nhau. Bạn sẽ nói ‘I have a headache’ (đau đầu âm ỉ) nhưng ‘I have a sharp pain in my chest’ (đau nhói ở ngực). Phân biệt được hai từ này giúp bạn mô tả bệnh chính xác và được chẩn đoán đúng hơn.

Bài học này cung cấp 37 từ vựng chia theo ba nhóm: bệnh thông thường, bệnh mãn tính/nghiêm trọng, và triệu chứng mô tả bệnh — kèm mẫu câu mô tả triệu chứng, hội thoại tại phòng khám, và hội thoại hỏi thăm người ốm.

1. Bệnh thông thường (Common Illnesses) 

/ˈkɒm.ən ˈɪl.nə.sɪz/

Đây là nhóm bệnh phổ biến nhất mà hầu hết mọi người đều gặp ít nhất vài lần trong năm. Lưu ý: ‘cold’ (cảm lạnh) và ‘flu’ (cúm) thường bị nhầm lẫn — cúm nặng hơn nhiều, có thể gây sốt cao và đau mình mẩy toàn thân, trong khi cảm lạnh thường chỉ gây sổ mũi và đau họng nhẹ.

2. Bệnh mãn tính và bệnh nghiêm trọng (Chronic and Serious Diseases) 

/ˈkrɒn.ɪk ænd ˈsɪə.ri.əs dɪˈziː.zɪz/

Nhóm này bao gồm các bệnh cần điều trị lâu dài hoặc có tác động lớn đến sức khỏe. ‘Hypertension’ là từ y khoa chính thức của huyết áp cao — khi nói chuyện với bác sĩ bạn sẽ nghe từ này thay vì ‘high blood pressure’ (cách diễn đạt thông thường hơn). Tương tự, ‘stroke’ /strəʊk/ không có nghĩa là ‘đột quỵ’ khi đi với nghĩa khác (stroke = vuốt ve), nên cần đặt trong đúng ngữ cảnh y tế.

3. Triệu chứng và mô tả bệnh (Symptoms and Describing Illness) 

/ˈsɪmp.təmz ænd dɪˈskraɪ.bɪŋ ˈɪl.nəs/

Đây là nhóm từ vựng thực dụng nhất — giúp bạn mô tả chính xác bạn đang cảm thấy thế nào với bác sĩ hoặc người thân. Không chỉ nói ‘I’m sick’, hãy nói cụ thể hơn: ‘I have a high fever, my throat is sore, and I feel dizzy’.

4. Mẫu câu mô tả triệu chứng (Describing Symptoms) 

/dɪˈskraɪ.bɪŋ ˈsɪmp.təmz/

Cấu trúc cơ bản: I have a + [tên bệnh/triệu chứng]

🔹 I have a bad cold — my nose is runny and my throat is sore.

    /aɪ hæv ə bæd kəʊld maɪ nəʊz ɪz ˈrʌn.i ænd maɪ θrəʊt ɪz sɔː/

    ➤ Tôi bị cảm nặng — mũi đang chảy nước và họng đau.

Cấu trúc: I feel + [tính từ mô tả cảm giác]

🔹 I feel dizzy and exhausted. I think I have a fever.

    /aɪ fiːl ˈdɪz.i ænd ɪɡˈzɔːs.tɪd aɪ θɪŋk aɪ hæv ə ˈfiː.vər/

    ➤ Tôi cảm thấy chóng mặt và kiệt sức. Tôi nghĩ tôi đang bị sốt.

Mô tả vị trí và mức độ đau:

🔹 I have a sharp pain in my chest and it’s getting worse.

    /aɪ hæv ə ʃɑːp peɪn ɪn maɪ tʃest ænd ɪts ˈɡet.ɪŋ wɜːs/

    ➤ Tôi bị đau nhói ở ngực và đang ngày càng nặng hơn.

🔹 My knee has been swollen and aching for three days.

    /maɪ niː hæz bɪn ˈswəʊ.lən ænd ˈeɪ.kɪŋ fə θriː deɪz/

    ➤ Đầu gối của tôi đã bị sưng và đau âm ỉ suốt ba ngày.

Nói về tiền sử bệnh:

🔹 I have diabetes and I’m on medication for high blood pressure.

    /aɪ hæv ˌdaɪ.əˈbiː.tɪz ænd aɪm ɒn ˌmed.ɪˈkeɪ.ʃən fə haɪ blʌd ˈpreʃ.ər/

    ➤ Tôi bị tiểu đường và đang dùng thuốc cho bệnh huyết áp cao.

Hội thoại 1: Tại phòng khám bác sĩ

At the Doctor’s Office 

/æt ðə ˈdɒk.tərz ˈɒf.ɪs/

📌 Tình huống: Bệnh nhân đến phòng khám mô tả triệu chứng với bác sĩ.

Doctor: Good morning. What seems to be the problem today?

    /ɡʊd ˈmɔː.nɪŋ wɒt siːmz tə bi ðə ˈprɒb.ləm təˈdeɪ/

Patient: I’ve had a fever and a bad cough for three days. I also feel dizzy and very tired.

    /aɪv hæd ə ˈfiː.vər ænd ə bæd kɒf fə θriː deɪz aɪ ˈɔːl.səʊ fiːl ˈdɪz.i ænd ˈveri ˈtaɪəd/

Doctor: Any other symptoms? Sore throat? Runny nose?

    /ˈen.i ˈʌð.ər ˈsɪmp.təmz sɔː θrəʊt ˈrʌn.i nəʊz/

Patient: Yes, my throat is quite sore and I’ve lost my appetite completely.

    /jes maɪ θrəʊt ɪz kwaɪt sɔː ænd aɪv lɒst maɪ ˈæp.ɪ.taɪt kəmˈpliːt.li/

Doctor: It sounds like the flu. I’ll prescribe some medicine. Get plenty of rest and drink lots of water.

    /ɪt saʊndz laɪk ðə fluː aɪl prɪˈskraɪb sʌm ˈmed.ɪ.sən ɡet ˈplen.ti əv rest ænd drɪŋk lɒts əv ˈwɔː.tər/

Patient: Thank you, doctor. How long will it take to recover?

    /θæŋk juː ˈdɒk.tər haʊ lɒŋ wɪl ɪt teɪk tə rɪˈkʌv.ər/

Doctor: Usually five to seven days. Come back if your symptoms get worse.

    /ˈjuː.ʒu.ə.li faɪv tə ˈsev.ən deɪz kʌm bæk ɪf jɔː ˈsɪmp.təmz ɡet wɜːs/

Hội thoại 2: Hỏi thăm người ốm

Asking About Someone’s Health 

/ˈɑːs.kɪŋ əˈbaʊt ˈsʌm.wʌnz helθ/

📌 Tình huống: Đồng nghiệp hỏi thăm người bạn vừa nghỉ ốm trở lại làm.

A: Hey, you’re back! Are you feeling better now?

    /heɪ jɔːr bæk ɑː juː ˈfiː.lɪŋ ˈbet.ər naʊ/

B: Much better, thanks. I had a really bad case of flu — fever, chills, the whole thing.

    /mʌtʃ ˈbet.ər θæŋks aɪ hæd ə ˈrɪə.li bæd keɪs əv fluː ˈfiː.vər tʃɪlz ðə həʊl θɪŋ/

A: That sounds awful! Did you see a doctor?

    /ðæt saʊndz ˈɔː.fəl dɪd juː siː ə ˈdɒk.tər/

B: Yes, he said it was influenza and prescribed some antiviral medication. I just needed lots of rest.

    /jes hiː sed ɪt wɒz ˌɪn.flu.ˈen.zə ænd prɪˈskraɪbd sʌm ˌæn.ti.ˈvaɪ.rəl ˌmed.ɪˈkeɪ.ʃən aɪ dʒʌst ˈniː.dɪd lɒts əv rest/

A: Well, take it easy today. Don’t push yourself too hard.

    /wel teɪk ɪt ˈiː.zi təˈdeɪ dəʊnt pʊʃ jɔːˈself tuː hɑːd/

B: Thanks, I will. I’m still a bit weak but I should be fully recovered by tomorrow.

    /θæŋks aɪ wɪl aɪm stɪl ə bɪt wiːk bʌt aɪ ʃʊd bi ˈfʊl.i rɪˈkʌvd baɪ təˈmɒr.əʊ/

Đáp án gợi ý (Answer Key)

1. 1. cold
2. 2. dizzy
3. 3. diabetes
4. 4. swollen
5. 5. asthma
6. 6. nauseous

Bài học về bệnh tật vừa cung cấp 37 từ vựng đầy đủ — từ bệnh thông thường hàng ngày, bệnh mãn tính nghiêm trọng đến các triệu chứng mô tả cụ thể. Với 2 hội thoại thực tế (tại phòng khám và hỏi thăm người ốm), bạn có thể tự tin giao tiếp về sức khỏe trong mọi tình huống bằng tiếng Anh.

Bài tiếp theo: Từ vựng về thuốc và điều trị bệnh (Medicine and Treatment)